Auteur: Marije van Dodeweerd, opgaveregisseur Gezonde Leefstijl / 5 ketenaanpakken regio Zaanstreek-Waterland
‘Al dat vergaderen levert wel wat op’
Iedereen die betrokken is bij het IZA in de regio Zaanstreek-Waterland herkent het: je hebt allemaal extra afspraken, mails en vergaderingen bovenop je reguliere werk. En die vergaderingen zijn niet allemaal even enerverend (om het even voorzichtig uit te drukken). Waarom moeten we dit eigenlijk volhouden? Hier een tip vanuit de opgave Gezonde Leefstijl.
Ik noem mijn werk als opgaveregisseur Gezonde Leefstijl altijd een antropologische veldtocht. Waarom? Iedere organisatie heeft een andere blik op de inwoner, de regio en de uitdagingen die er liggen. En hoewel ze allemaal precies weten wat er moet gebeuren om het regioplan verder te brengen, zijn de oplossingen niet allemaal hetzelfde. Herkenbaar? Ja, toch! Alle organisaties die het IZA-regioplan hebben ondertekend, hebben hun eigen logica, hun eigen manier van werken en hun eigen belangen. En dus ook hun eigen oplossingen.
Maar op de een of andere manier vergeten we het ook steeds weer. Ten minste, ik dan. Of eigenlijk: verdring ik het. En dan is het toch altijd weer even slikken als er kritische vragen worden gesteld over een plan wat al met vele mensen besproken is en waar dan nog een keer over vergaderd moet worden.
Empathisch luisteren
Toch hoort dit er gewoon bij. En er is maar één manier om er doorheen te komen: empathisch luisteren. Althans, zo noemt Wouter Burger, dat. Wouter is bestuurlijk ambassadeur van de opgave Gezonde Leefstijl en directeur van Clup Welzijn, de welzijnsorganisatie van Purmerend. We werken dus veel samen. Wouter houdt niet van al die IZA-vergaderingen, maar hij gaat ze gewoon af. Om empathisch te luisteren dus. Om te begrijpen hoe zorgorganisaties in elkaar zitten en om te vertellen hoe het welzijnswerk opereert. “Ik snap nu veel beter hoe zorgorganisaties werken en waarom ze al die strakke protocollen hebben die niet altijd even goed aansluiten bij de leefwereld van inwoners. Andersom hoop ik ook dat wij als welzijnsorganisaties kunnen uitdragen hoe sociaal werk in elkaar steekt, zodat zorgorganisaties leren hoe belangrijk het sociale fundament is.”
Veel praten dus, want zo leer je elkaar kennen, verbetert de samenwerking, en kom je stap voor stap tot een gedeelde visie. Wouter: “Ergens aan het einde van de route, levert al dat vergaderen ook wat op. Ik heb nu directe ingangen bij de GGD, bij de huisartsen. En met die mensen regel ik nu óók dingen die helemaal niets met IZA te maken hebben.”
Wouter is met name tevreden met de samenwerking met de GGD en de samenwerking die nu ontstaat met Parnassia, een organisatie waarmee hij voorheen nauwelijks contact had: “Deze samenwerking laat zien dat, los van IZA en zonder extra projectgelden, inwoners beter geholpen worden wanneer organisaties hun reguliere werk meer op elkaar afstemmen. Het effect ontstaat dus niet door iets nieuws te bouwen, maar door samen vanuit de leefwereld van de inwoner te werken.”
Meer rust in de samenleving
Die goede samenwerking waar Wouter naar streeft, is uiteindelijk een middel om meer mensen te bereiken en te ondersteunen. Om ervoor te zorgen dat zij de juiste zorg op de juiste plek krijgen. En dat zij worden uitgenodigd om gezond te leven. Dat heeft directe en indirecte effecten, zeggen Amar Voogt en Maaike Derksen van de GGD. Ze zijn samen met Wouter bestuurlijk ambassadeur van de opgave Gezonde Leefstijl. Maaike is directeur van de GGD. Amar plv. directeur/manager. Amar: “Kijk naar valpreventie. Ouderen worden er zelfverzekerder door in hun dagelijkse activiteiten, ze kunnen langer thuis blijven wonen en langer gezond blijven. Dat geeft rust bij ouderen, maar ook bij hun kinderen en kleinkinderen en uiteindelijk in de hele samenleving.” Maaike is enthousiast over de manier waarop de GGD samen met scholen en gemeenten werkt aan gezonde scholen en groenere schoolpleinen: “We willen allemaal dat onze kinderen gezond opgroeien en hen zo verleiden om meer te bewegen, gezond te eten en minder online te zijn.”
De volgende uitdaging is om ook anders te blijven werken en nieuwe structuren te bouwen. “De financiën blijven daarin wel een grote hobbel”, zegt Amar. Want de bereidheid om anders te werken is er wel degelijk, maar de bekostigingsstructuren blijven een dingetje; ieder domein heeft immers zijn eigen regels en potjes en dat maakt samenwerken ingewikkeld terwijl inwoners gebaat zijn bij een samenhangende aanpak. Voor de ultieme oplossing kijkt Amar naar het Rijk, maar “ondertussen moeten wij dit dilemma ook altijd op de bestuurlijke tafel houden en blijven zoeken naar creatieve tussenoplossingen”.
Concrete stappen voor inwoners
Kortom: we hebben elkaar allemaal nodig. Voor de samenwerking, voor de creatieve oplossingen en vooral voor de inwoner. Niet alleen bij de opgave Gezonde Leefstijl, maar bij alle opgaven. Dus tip vanuit de opgave Gezonde Leefstijl: boek die vergadering of dat gesprek gewoon in, zet jezelf op standje ‘empathisch luisteren’ én kijk hoe je samen concrete stappen kunt zetten die in de wijk merkbaar zijn voor inwoners.
Amar Voogt, Maaike Derksen, Marije van Dodeweerd en Wouter Burger werken samen om meer inwoners te bereiken en uit te nodigen om gezond te leven
Wat houdt de Opgave Gezonde Leefstijl ook alweer in?
De opgave Gezonde Leefstijl richt zich op (1) aanpak overgewicht (2) meer sporten en bewegen en (3) tabakspreventie. Het afgelopen jaar heeft de focus binnen de opgave gelegen op het opbouwen en doorontwikkelen van de vijf ketenaanpakken. Dat zijn valpreventie, de gecombineerde leefstijlinterventie, kind naar gezonder gewicht, welzijn op recept en kansrijke start. Hier werken zorg en sociaal domein samen om mensen die zorg krijgen of hebben gekregen op een goede manier door te leiden naar lokale activiteiten gericht op sporten, bewegen en ontmoeten. Ook het leefstijlloket valt onder de paraplu van Gezonde Leefstijl.
