De Gezonde School-aanpak is een al bestaande landelijke aanpak om gezond leren, leven en ontwikkelen vanzelfsprekend te maken voor leerlingen en studenten. Dit schooljaar krijgen 24 scholen in de regio extra middelen en extra ondersteuning van de GGD om met de aanpak aan de slag te gaan.
Rob Benjamin is Coördinator Gezonde School op het Zuiderzee College in Zaandam, hij vertelt: “Binnen het Zuiderzee College vinden wij het belangrijk dat leerlingen een gezonde leefstijl ontwikkelen en deze eigen maken, wij voelen ons daar medeverantwoordelijk voor. Wij werken daarvoor met een aantal thema’s: relaties & seksualiteit, roken, drugs & alcohol, welbevinden en voeding. De verbinding binnen de school en buiten de school, zeker met de GGD, is voor ons daarin heel belangrijk.”
Bewust kiezen
Het aanbod aan lesprogramma’s en interventies is groot en het Zuiderzee College wil hier bewuste keuzes in maken: “We kunnen wel van alles invliegen, maar als we iets doen, moeten we eerst gaan kijken: waarom doen we dit eigenlijk? Hoe meten we dit? Het gesprek met de leerlingen is daarin heel belangrijk. Leerlingen worden bij ons bij heel veel dingen betrokken, bijvoorbeeld aan de hand van gesprekskaartjes in de klas. We laten ze meedenken, zodat ze betrokken zijn, maar ook om er achter te komen of wat we doen effect heeft. De vraag daarbij is steeds, of het leerlingen aanspreekt en of het aansluit bij wat hen bezighoudt.”
Daarin wordt de school ondersteund door de GGD: “Wij hebben regelmatig een gesprek met de GGD. Zij houden meetmomenten onder de leerlingen en komen met een rapportage, die wij in het team bespreken. Als daar problemen uit komen die wij nog niet scherp hadden, dan gaan we daarmee aan de slag. Slaap bleek bijvoorbeeld zo’n onderwerp te zijn; leerlingen piekeren veel. De vraag die voor ons hierbij speelde, was wat je daaraan kan doen vanuit je rol als school. We hebben nu in elk geval afgesproken dat docenten niet meer de hele dag door cijfers in schoolsysteem Magister zetten, dit mag alleen op doordeweekse dagen tot 17:00. Dat geeft een beetje rust.”
Doorlopende leerlijnen
Ondanks de bewuste keuze loopt er heel veel bij het Zuiderzee College: leerlingen krijgen elke dag een ontbijt aangeboden met geld uit het jeugdeducatiefonds van het Rode Kruis, de school is in 2025 gestart met het lesprogramma ‘Je Brein de Baas’ van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, docenten zijn getraind in de preventieprogramma’s ‘Frisse start’ en ‘Samen fris’ van het Trimbosinstituut en enkele klassen nemen deel aan de SmokeFree Challenge, ook van het Trimbosinstituut. Deze interventies zijn allemaal goed onderbouwde Gezonde School interventies, ontwikkeld door landelijke instituten. Maar hoe bewaar je het overzicht en pas je dit goed in op jouw school?
Rob Benjamin geeft aan dat de school ook daar belangrijke stappen in heeft gezet: “We zijn met doorlopende leerlijnen gaan werken. We hebben een matrix met al onze certificaten en plannen per leerjaar in, wat we aan de verschillende thema’s gaan doen. We kijken nu met de begroting ook een jaar vooruit; we deden dat voorheen meer ad hoc, maar dan loop je altijd tegen budgetkwesties aan.” Op deze manier wordt ook inzichtelijk, welke thema’s nog onderbelicht zijn. Bij het Zuiderzee College bleek het thema welbevinden wat achter te lopen op de rest.
Voucher welbevinden
De GGD heeft in het najaar van 2025 een voucher welbevinden uitgereikt aan alle scholen. Met de voucher kan vanuit SPUK-IZA budget een interventie uitgezocht worden van een menukaart met aanbod van regionale aanbieders.
Deze komt voor het Zuiderzee College goed van pas: “Wij willen het thema welbevinden graag verder onder de aandacht brengen aan de hand van theater. Dat is een doe-ding voor de leerlingen en wij merken dat dat heel goed bij ze werkt, ook bij de mentoren. We hebben iets van de menukaart kunnen kiezen, dat bij deze behoefte aansloot. We zijn heel blij met de voucher, want theatergroepen zijn ontzettend duur voor ons. Als je bijvoorbeeld leerjaar één kiest, dan heb ik acht klassen en dat tikt snel aan. Als dit bevalt, dan nemen we het op in de doorlopende leerlijn. Op die manier krijgen we ook stabiliteit in ons aanbod en zijn we niet elk jaar nieuwe dingen aan het doen.”
Resultaten
Rob Benjamin zou graag concreet aangeven wat alle interventies opleveren, maar daarvoor is het nog te vroeg: ”Buiten de GGD-rapportage zijn we nog niet zo ver dat we kunnen meten. We zijn nu net met de gesprekskaartjes gestart, die moeten gaan werken als onze eigen vaste meetmomenten. Als we er via die weg bijvoorbeeld achter komen dat bepaalde onderwerpen steeds terugkomen, dan kunnen we daar ook wat mee. De gemeente biedt veel ondersteuning aan, maar dan moeten wij wel weten wat we nodig hebben.”
De tijdelijke impuls van de al bestaande Gezonde Schoolaanpak, is een samenwerking tussen de opgaven ‘Gezond en gelukkig opgroeien’, ‘Gezonde Leefstijl’ en ‘Mentale Gezondheid’.
Artikel uit het jaarverslag 2025
